MINISTERSTWO PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ Departament Rynku Pracy BEZPIECZNE WYJAZDY DO PRACY poradnik co trzeba wiedziec, eby bezpiecznie wyjechacdo pracy za granice? www.europa.eu.int/workersmobility2006 www.mpips.gov.pl/ERMP Warszawa, 2006 SPIS TRESCI . POSREDNICTWO PRACY SWIADCZONE PRZEZ AGENCJE ZATRUDNIENIA . POSREDNICTWO PRACY W RAMACH SYSTEMU EURES . WYJAZDY W RAMACH UMÓW MIEDZYRZADOWYCH . SPIS ADRESÓW WOJEWÓDZKICH URZEDÓW PRACY . SPIS ADRESÓW ODDZIAŁÓW KONTROLI LEGALNOSCI ZATRUDNIENIA . SPIS ADRESÓW AMBASAD RP I KONSULATÓW RP NA TERENIE UE 2 Słowo wstepne Okres wakacyjny sprzyja poszukiwaniu pracy dorywczej, pracy czasowej i w zasadzie kadego zajecia, które mogłoby przyniescjakiesdochody. Wakacje to take wzmoony okres poszukiwania pracy przez studentów i uczniów, którzy korzystajac z chwili czasu chca podreperowacswój budet. Otwarcie niektórych zagranicznych rynków pracy, jak równie ułatwienia w dostepie do innych spowodowało, e moemy szukac pracy poza Polska. Badzmy jednak bardzo ostroni w wyszukiwaniu atrakcyjnych ofert. Wyjazdy do pracy za granice, chocatrakcyjne, bywajaniebezpieczne. Do Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej stale napływaja informacje o działalnosci nielegalnych posredników pracy, w tym równieo pobieraniu od osób wysokich opłat nie zapewniajac im miejsc pracy. Licza oni na nasze niedoswiadczenie i niewiedze w tym zakresie. Dlatego by nie dacsieoszukacbardzo uwanie trzeba czytacogłoszenia i dokładnie sprawdzacwarunki zatrudnienia, warto dokładnie przeczytacumoweoraz sprawdzicfirme, która posredniczy w znalezieniu pracy badzsamego pracodawce. Chcac przeciwdziałac rozszerzaniu sie zjawiska nielegalnego posrednictwa pracy, Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej opracowało poradnik skierowany do osób, które planuja wyjechac w poszukiwaniu pracy za granica, korzystajac z usług publicznego lub niepublicznego posrednictwa pracy oraz systemu EURES. Okresowy wyjazd do pracy w innym kraju jest od kilku lat jednaz najczestszych form emigracji zewnetrznej Polaków. Przygotowany przez Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej poradnik przedstawia moliwosci podejmowania legalnego zatrudnienia obywateli polskich w krajach europejskich. Poradnik obejmuje regulacje prawne i zasady obowiazujace przy ubieganiu sie o praceoraz przedstawia sposoby poszukiwania zatrudnienia. Wyraamy nadzieje, e zgromadzone przez nas informacje beda pomocne przy podejmowaniu decyzji o wyjezdzie za granice. Departament Rynku Pracy 3 1. POSREDNICTWO PRACY SWIADCZONE PRZEZ AGENCJE ZATRUDNIENIA Wysoki poziom bezrobocia w Polsce powoduje, e z roku na rok coraz wiecej osób korzysta z usług agencji zatrudnienia. Swiadcza o tym chocby dane nadsyłane do Ministerstwa, z których wynika, iza posrednictwem takich agencji do pracy za granicewyjeda rocznie ponad 50 tysiecy osób. Dla tych osób wana jest moliwosc zdobycia kwalifikacji oraz poprawy swojej sytuacji materialnej i poziomu ycia. Niestety, wcia pojawiaja sie informacje o działalnosci nielegalnych posredników proponujacych praceza granica, którzy czesto, chcac uwiarygodnic swoja oferte, angauja w proces rekrutacji publiczne słuby zatrudnienia. Jakie rodzaje agencji zatrudnienia mogadziałacma terenie Polski ? Wyróniamy piecrodzajów agencji zatrudnienia : -posrednictwa pracy na terenie Rzeczypospolitej Polskiej, -posrednictwa obywateli polskich do pracy za granicau pracodawców zagranicznych, -doradztwa personalnego, -poradnictwa zawodowego, -pracy tymczasowej. Czym siezajmujaposzczególne agencje? Agencje posrednictwa pracy swiadczace usługi w zakresie: 1) posrednictwa pracy na terenie Rzeczypospolitej Polskiej, 2) posrednictwa do pracy za granicau pracodawców zagranicznych – udzielajapomocy poszukujacym pracy w uzyskaniu odpowiedniego zatrudnienia a pracodawcom w znalezieniu pracowników o odpowiednich kwalifikacjach, Agencje doradztwa personalnego – swiadczaodpłatnie usługi na rzecz pracodawców, Agencje poradnictwa zawodowego – udzielajapomocy w wyborze odpowiedniego zawodu i miejsca zatrudnienia, informacji zawodowych oraz pomocy w doborze kandydatów do pracy na stanowiska wymagajace szczególnych predyspozycji psychofizycznych. Agencje pracy tymczasowej -kierujawłasnych pracowników do pracodawcy uytkownika celem wykonywania pracy tymczasowej. Która agencja zatrudnienia działa legalnie? Zgodnie z ustawaz dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy wszystkie agencje zatrudnienia oferujace usługi na terenie Rzeczpospolitej Polskiej musza posiadac wpis do rejestru agencji zatrudnienia potwierdzony certyfikatem (do dnia 31.10.2005 r. wystawianym przez Ministra Gospodarki i Pracy, natomiast od dnia 1.11.2005 r. przez Marszałka Województwa, własciwego dla siedziby podmiotu). Na co zwrócicuwageprzed wyjazdem za posrednictwem agencji posrednictwa do pracy za granica? 4 Agencja posrednictwa kierujaca do pracy za granica ma obowiazek zawarcia z osobą kierowana do pracy umowe (art. 85 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy – Dz. U. Nr 99, poz. 1001, z pózn. zm.). Umowa taka musi zawieractakie informacje jak: -zagranicznego pracodawce, -okres zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, -rodzaj oraz warunki pracy i wynagradzania, a take przysługujace osobie kierowanej do pracy swiadczenia socjalne, -warunki ubezpieczenia społecznego oraz od nastepstw nieszczesliwych wypadków i chorób tropikalnych, -obowiazki i uprawnienia osoby kierowanej do pracy oraz agencji posrednictwa pracy, -zakres odpowiedzialnosci cywilnej stron w przypadku niewykonania lub nienaleytego wykonania umowy zawartej miedzy agencjaposrednictwa pracy a obywatelem polskim, w tym stronepokrywajacakoszty dojazdu i powrotu osoby skierowanej do pracy w przypadku niewywiazania siepracodawcy zagranicznego z warunków umowy oraz tryb dochodzenia zwiazanych z tym roszczen, -kwoty nalene agencji posrednictwa pracy z tytułu faktycznie poniesionych kosztów zwiazanych ze skierowaniem do pracy za granicaponiesione na: dojazd i powrót osoby skierowanej, wydawanie wizy, badania lekarskie i tłumaczenie dokumentów, -informacjeo trybie i warunkach dopuszczania cudzoziemców do rynku pracy w panstwie wykonywania pracy, -inne zobowiazania stron. Jeeli umowa nie zawiera wszystkich tych punktów, jest niezgodna z prawem. Moe siejednak zdarzyc, e umowa bedzie spełniała wszystkie formalne wymogi, ale bedzie niekorzystna dla pracownika. Chodzi np. o zapisy, z których wynika, e trzeba wykupic przejazd własnie u tego posrednika, a bilet kosztuje zdecydowanie wiecej nipowinien. W takiej sytuacji to zainteresowany powinien podjacdecyzje, czy przystaje na te warunki, czy nie. Nikt nikogo nie zmusza do podpisania takiej umowy. Mona zmienicposrednika. Za co agencje posrednictwa pracy mogapobieracopłaty? Zgodnie z art. 85 ust. 2 pkt 7 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, ze zmianami, dozwolone jest pobieranie od osób opłat z tytułu faktycznie poniesionych kosztów zwiazanych ze skierowaniem do pracy za granica, tj. kosztów poniesionych na: dojazd i powrót osoby skierowanej, wydawanie wizy, badania lekarskie i tłumaczenie dokumentów – pod warunkiem wyspecyfikowania tych opłat w umowie zawartej z osoba kierowanado pracy za granica. Dozwolone jest równiepobieranie opłat z tytułu prowadzonej działalnosci w zakresie posrednictwa pracy od pracodawców. Za co agencje posrednictwa pracy nie mogapobieracopłat ? Agencja posrednictwa do pracy za granicapracy od osób, dla których poszukuje zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, nie moe pobieracopłat innych niwyszczególnione powyej, tj. opłat z tytułu: dojazdu i powrotu osoby skierowanej, wydawania wizy, badanlekarskich i tłumaczenia dokumentów. Od osób kierowanych do pracy za granicezabronione jest pobieranie przedpłat, kaucji oraz opłat z tytułu wyszukiwania i wskazania pracodawcy zagranicznego, w szczególnosci: opłat eksploatacyjnych, wynagrodzenia pracowników, opłat z tytułu wynajmu lokalu, wyjazdów 5 pracowników agencji, rekrutacji, usług pocztowo-telekomunikacyjnych, druków, reklamy i ogłoszenprasowych. Co robic, gdy okae sie, e warunki pracy (płacy) nie odpowiadajatemu, co nam obiecywano? W przypadku, jeeli warunki pracy lub płacy nie sazgodne z zawartymi w umowie cywilnej – osoba taka ma prawo wystapicz roszczeniami do agencji zatrudnienia lub moe dochodzic swoich roszczenprzed sadem powszechnym -wystepujac z powództwa cywilnego. W przypadku potrzeby uzyskania pomocy przez obywatela polskiego za granica osoba szukajaca informacji lub pomocy powinna zgłosic sie do Konsulatu RP. Ewentualnych roszczenwobec zagranicznego pracodawcy mona dochodzicwnoszac sprawedo własciwego Sadu Pracy w danym kraju – jako jedynej instytucji rozstrzygajaca spory pomiedzy pracobiorcai pracodawca. O pomoc równie mona sie zwrócic do własciwego urzedu pracy lub zwiazków zawodowych. Gdzie szukacinformacji o agencjach zatrudnienia? Ciagle pojawiajasieinformacje o działalnosci nielegalnych posredników pracy za granica. Dlatego zawsze naley sprawdzac, czy dana agencja posredniczaca do pracy za granica posiada certyfikat. Informacje te sa umieszczane na stronie internetowej www.kraz.praca.gov.pl., na stronach internetowych urzedów pracy, mona je uzyskac telefonicznie lub pisemnie. jejjeWykaz agenci zatrudnienia dostpny est w internecie na stronie: www.kraz.praca.gov.pl lub w Woewódzkich Urzdach Pracy Jak zabezpieczycsieprzed nielegalnymi agencjami posrednictwa pracy ? Staraj siepostepowaczgodnie z poniszymi radami: 1. Sprawdzczy posrednik posiada odpowiedni certyfikat (wykaz agencji zatrudnienia znajduje siena stronie internetowej www.kraz.praca.gov.pl). 2. Jesli w ogłoszeniu podany jest tylko telefon komórkowy, bezwzglednie domagaj sie podania take dokładnego adresu posrednika. 3. Pamietaj, e polski posrednik nie ma prawa do pobierania opłat za załatwienie pracy. 4. Sprawdzw rejestrze (ewidencji działalnosci gospodarczej lub Krajowym Rejestrze Sadowym), czy dany posrednik ma zgłoszonadziałalnoscgospodarcza, od jak dawna i czy posiada własne biuro. 5. Zawsze sprawdzaj, czy dany posrednik posiada umowe zawarta z pracodawca zagranicznym i czy wysłał juludzi do pracy za granice. Poproso numery telefonów pracodawców zagranicznych oraz do osób, które juskorzystały z jego usług i moga to potwierdzic. 6 6. Zanim wyjedziesz za granice, domagaj siespisania umowy, w której bedapodane warunki pracy, płacy, nalene swiadczenia, itp. 7. Pamietaj, e dowód wpłaty na konto posrednika -oszusta -nie daje duych szans na odzyskanie wpłaconej kwoty. Do zakładania kont bankowych moga byc wykorzystywane podstawione osoby. 8. Zanim zapłacisz posrednikowi za przejazd, sprawdz, ile wynosza ceny u przewozników. Nie przepłacaj. 9. Nigdy nie płac przed wyjazdem za mieszkanie za granica oferowane przez posrednika. Zwykle kontakt konczy siena pobraniu opłat za lokal. 10. Pamietaj, e polski posrednik pracy nie ma prawa skierowac Ciedo posrednika zagranicznego. Jakie sasankcje za prowadzenie nielegalnego posrednictwa pracy? Prowadzenie agencji zatrudnienia bez wpisu do rejestru agencji karane jest grzywna nie mniejszani3000 zł. Tej samej karze grzywny podlega kady, kto narusza przepisy art. 121 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, ze zmianami, np. prowadzac agencje zatrudnienia pobiera od osoby, dla której poszukuje zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, dodatkowe niedozwolone opłaty. W latach 1995 – 2004 słuby kontroli legalnosci zatrudnienia wykryły 443 przypadki nielegalnego prowadzenia agencji zatrudnienia. W momencie stwierdzenia, e agencja posrednictwa pracy posiadajaca certyfikat narusza prawo lub w ogóle nie posiada zezwolenia na prowadzenie działalnosci moliwa jest interwencja słub kontroli legalnosci zatrudnienia, potocznie zwanych „policjapracy”. 2. POSREDNICTWO PRACY W RAMACH SYSTEMU EURES Jakafunkcjepełni EURES w zakresie miedzynarodowego posrednictwa pracy? Polscy obywatele otrzymali moliwoscdostepu do ofert pracy z innych krajów Wspólnoty wraz z przystapieniem polskich słub zatrudnienia do sieci EURES, które nastapiło z dniem akcesji Polski do Unii Europejskiej. Siec EURES (European Employment Service – Europejskie Słuby Zatrudnienia) jest siecia współpracy publicznych słub zatrudnienia krajów naleacych do Europejskiego Obszaru Gospodarczego (EOG) z innymi organizacjami regionalnymi, krajowymi i miedzynarodowymi, działajacymi w obszarze zatrudnienia, takimi jak zwiazki zawodowe, organizacje pracodawców, władze lokalne i regionalne. Głównym celem tej sieci jest wspieranie mobilnosci pracowników na poziomie miedzynarodowym i transgranicznym w krajach EOG. SiecEURES ułatwia mieszkancom EOG podejmowanie pracy poza krajem zamieszkania oraz wspiera pracodawców w rekrutacji pracowników z innych krajów EOG. EURES umoliwia osobom poszukujacym pracy i pracodawcom dostep do informacji oraz doradztwa ułatwiajacego przepływ siły roboczej, a take zapewnia przejrzystosc rynku pracy na terenie EOG. Partnerzy sieci EURES wymieniaja miedzy soba wszystkie informacje na temat wolnych miejsc pracy, profilu regionalnych rynków pracy oraz warunków ycia i pracy. Siec nieustannie sie rozwija i rozbudowuje po to, by poprawicwarunki swobodnego przepływu pracowników wewnatrz EOG. Day do stworzenia prawdziwego europejskiego rynku pracy. EURES mona zatem rozumiecjako miedzynarodowasiecposrednictwa pracy funkcjonujacaw obrebie EOG. EURES działa w oparciu o siec informatyczna i siec współpracy miedzyludzkiej. Istota EURES jest zarzadzany na poziomie europejskim Europejski Portal Mobilnosci Zawodowej www.europa.eu.int/eures -najwaniejszy portal Unii Europejskiej dotyczacy mobilnosci na 7 rynku pracy, oferujacy dostep do ofert pracy w krajach Unii. Siecludzka posiada własna struktureorganizacyjnana poziomie europejskim i krajów członkowskich EURES. Opiera sie ona w głównej mierze na działalnosci doradców EURES, którzy stanowiakluczowy element sieci EURES. Wyspecjalizowani doradcy EURES pochodza ze słub zatrudnienia i innych wanych organizacji działajacych w obszarze rynku pracy. Ich podstawowym zadaniem jest miedzynarodowe posrednictwo pracy, doradztwo i dostarczanie informacji ułatwiajacych osobom poszukujacym pracy i pracodawcom poruszanie siena rynkach pracy krajów EOG. Informacje te dotyczaprzede wszystkim istniejacych nadwyek i niedoborów na rynku pracy w poszczególnych zawodach, warunków ycia i pracy oraz barier w mobilnosci. Doradcy EURES współpracuja ze soba w ramach sieci przede wszystkim w obszarze zatrudnienia i szkolen zawodowych. Obecnie cała siec EURES liczy ponad 600 wyspecjalizowanych doradców. Swiadczenie usług EURES odbywa sieprzy poszanowaniu fundamentalnej zasady równego traktowania wszystkich klientów, bez wzgledu na kraj ich zamieszkania na terenie EOG. Jak funkcjonuje siecEURES w Polsce i jakiego rodzaju usługi oferowane sapolskim klientom EURES? Podobnie jak na poziomie krajów EOG w Polsce siecEURES funkcjonuje przede wszystkim w oparciu o doradców i asystentów EURES w urzedach pracy. W wojewódzkich urzedach pracy znajduja sie doradcy i asystenci EURES, natomiast w powiatowych urzedach pracy -asystenci EURES. Zadaniem doradców EURES jest udzielanie osobom bezrobotnym i poszukujacym pracy informacji na temat sposobów poszukiwania pracy zagranicaw krajach EOG przez EURES. W szczególnosci doradztwo obejmuje takie usługi jak udzielanie informacji na temat: -moliwosci jakie oferuje portal EURES Komisji Europejskiej, w tym korzystanie z bazy ofert pracy, bazy CV, bazy informacyjnej o warunkach ycia i pracy w krajach EOG, bazy informacyjnej o sytuacji na rynkach pracy krajów EOG i dotyczacych dostepu do rynków pracy i procedur zwiazanych z uzyskaniem pozwolenia na pracew tych krajach, -krajowej strony internetowej EURES pod adresem www.eures.praca.gov.pl. Zadaniem asystentów EURES jest udzielanie podstawowych informacji na temat sieci i usług EURES w Polsce. Obecnie w Polsce w ramach sieci EURES pracuje 22 doradców EURES, jednake co roku przybywa kilkunastu nowych doradców EURES. Dodatkowe informacje na temat usług EURES mona uzyskac na krajowej stronie internetowej EURES. Poszukujacy pracy w innym kraju oraz pracodawcy zainteresowani zatrudnieniem pracownika z zagranicy mogaza pomocakrajowej strony internetowej uzyskać informacje na temat sieci EURES, przepisów prawnych w zakresie swobodnego przepływu pracowników i podejmowania zatrudnienia na terytorium panstw EOG, targów pracy i zagranicznych rekrutacji z udziałem EURES w Polsce. Ponadto znajdujasietam równie. dane teleadresowe doradców polskich EURES, linki do portalu EURES Komisji Europejskiej oraz bazy ofert pracy polskich urzedów pracy. Czy polscy obywatele majadostep do ofert pracy z innych krajów Unii Europejskiej? Oczywiscie, polscy obywatele otrzymali taka moliwosc po przystapieniu polskich słub zatrudnienia do sieci EURES, która nastapiła z dniem akcesji Polski do Unii Europejskiej. 8 Kada osoba zainteresowana praca w innym kraju EOG moe uzyskac informacje o zagranicznych ofertach pracy skierowanych do polskich pracowników na dwa sposoby: -bezposrednio poprzez internet na Europejskim Portalu Mobilnosci Zawodowej, pod adresem http://europa.eu.int/eures -najwaniejszym portalu UE dotyczacym mobilnosci na rynku pracy, oferujacym dostep do ofert pracy w krajach Unii, -od doradców i asystentów EURES w urzedach pracy. Jak najszybciej dotrzecdo zagranicznej oferty pracy pochodzacej z innego kraju EOG? Najszybszym sposobem dotarcia do takiej oferty pracy i zapoznania siez niajest skorzystanie z moliwosci jakie oferuje zarzadzany przez Komisje Europejska Europejski Portal Mobilnosci Zawodowej (http://europa.eu.int/eures), który oferuje dostep do ofert pracy publicznych słub zatrudnienia krajów EOG. Wyszukiwarka pozwala na wybór oferty pracy odpowiadajacej preferencjom poszukujacego pracy. Oferta pracy zawiera takie elementy jak np.: nazwa zawodu, stapracy, miejsce pracy, wykształcenie, rodzaj zatrudnienia, wymiar etatu, sposób składania podano prace. Baza ofert pracy EURES jest aktualizowana na bieaco a korzystanie z niej jest bezpłatne. Czy oprócz ofert pracy dostepnych na portalu EURES Komisji Europejskiej urzedy pracy posiadajadodatkowe oferty pracy za granicedo krajów EOG? W przypadku, gdy zagraniczny pracodawca jest zainteresowany zatrudnieniem pracowników z Polski, kontaktuje siez doradcaEURES w swoim kraju. Doradca ten przekazuje oferte pracy do polskich doradców EURES w wojewódzkich urzedach pracy. Oferty sa rozpowszechniane przez wojewódzki urzad pracy we współpracy z asystentami EURES w powiatowych urzedach pracy. Dlatego tewarto sledzictablice ogłoszeni strony internetowe urzedów pracy, ogłoszenia w lokalnej prasie i innych mediach. Dodatkowo kilka razy do roku w rónych miastach polski organizowane samiedzynarodowe targi pracy w ramach EURES. Informacje na temat targów pracy, podczas których prowadzone sa rekrutacje dla pracodawców z zagranicy, mona znalezc na krajowej stronie internetowej EURES (www.eures.praca.gov.pl) pod opcja„Wydarzenia”. Czy polscy obywatele zainteresowani podjeciem pracy w innym kraju EOG maja moliwosczamieszczenia na portalu EURES swojego CV? Kada osoba zainteresowana podjeciem pracy w innym kraju EOG ma moliwosc umieszczenia swojego CV w bazie danych „CV on-line”, dostepnej na portalu EURES. Podstawowym celem bazy CV jest ułatwienie kontaktu osób poszukujacych pracy z pracodawcami. Aby zarejestrowacswoje CV, wystarczy wypełnicodpowiedni formularz on-line na stronie internetowej EURES. Kady rejestrujacy sieuytkownik otrzyma login i hasło dostepu, które umoliwi mu pózniejsze modyfikacje lub aktualizowanie danych. Naley pamietaco stałym odwiedzaniu swojego konta. Jeeli uytkownik nie zaloguje siena swoim koncie przez okres 12 tygodni, wtedy pracodawca nie bedzie mógł przegladac jego CV. W przypadku gdy uytkownik nie odwiedzi swojego konta przez okres 1 roku, jego CV zostanie całkowicie usuniete z systemu. Dodatkowo po zarejestrowaniu CV za pomocafunkcji „Jobs matching my CV” mona sprawdzic, czy spełnia siewymagania jakiegospracodawcy oferujacego prace przez system EURES. Pełny dostep do bazy danych CV posiadaja zarejestrowani pracodawcy. Usługa ta jest bezpłatna zarówno dla osób poszukujacych pracy, jak i dla pracodawców. Funkcja 9 wypełniania formularza CV i przegladania bazy CV dostepna jest w trzech jezykach: angielskim, francuskim i niemieckim. Czy istnieje moliwoscuzyskania bliszych informacji o kraju, w którym chcielibysmy rozpoczacprace? Takie praktyczne informacje znajduja sie w bazie danych o warunkach ycia i pracy, dostepnej na portalu EURES Komisji Europejskiej (www.europa.eu.int/eures) i na krajowej stronie internetowej EURES (www.eures.praca.gov.pl). Dodatkowo informacje te bedzie mona uzyskacod doradców i asystentów EURES w urzedach pracy. Celem tych informacji jest pomoc osobom poszukujacym pracy w podejmowaniu swiadomych decyzji zwiazanych ze zmianamiejsca zamieszkania i pracy. Dane na temat warunków ycia i pracy w wybranym kraju ułatwiadostep do informacji o prawie pracy, umowach o prace, ustawodawstwie socjalnym, edukacji, wzajemnym uznawaniu kwalifikacji zawodowych, systemie opieki zdrowotnej, systemie politycznym i administracyjnym, podatkach, yciu społecznym i kulturalnym, kosztach utrzymania i wielu innych. Dane o rynku pracy dotyczainformacji na temat stanu i trendów na rynku pracy -w podziale na regiony, sektory działalnosci, kwalifikacje pracowników oraz informacji na temat nadwyek czy niedoborów zatrudnienia i dostepu do danego rynku pracy w okresie przejsciowym. 3. WYJAZDY W RAMACH UMÓW MIEDZYRZADOWYCH Czy na wyjazd do pracy za granicapotrzebne jest zezwolenie? Polacy, w oparciu o ustawe o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy moga podejmowac prace u zagranicznych pracodawców na zasadach obowiazujacych w kraju zatrudnienia, na podstawie indywidualnych umów zawieranych bezposrednio z pracodawcami zagranicznymi badz zawieranych za posrednictwem upowanionych organizacji lub instytucji. Podejmujac w ten sposób pracemajapełnaswobodewyboru pracodawcy i nie majatejakichkolwiek obowiazków w stosunku do polskich urzedów czy instytucji. Obywatele polscy moga równie podejmowac prace za granica na podstawie umów miedzyrzadowych o wzajemnym zatrudnieniu obywateli. Czy wstapienie Polski do Unii Europejskiej ułatwiło podejmowanie pracy za granica? Po wstapieniu naszego kraju do Unii Europejskiej jedynie trzy kraje starej UE zdecydowały siena otwarcie swojego rynku pracy dla naszych obywateli. Sato Wielka Brytania, Irlandia i Szwecja, natomiast w celu podjecia pracy w pozostałych panstwach starej UE w dalszym ciagu wymagane jest posiadanie odpowiedniego pozwolenia na prace. Przez jaki okres obywatele Polscy podejmujacy pracew innych krajach naleacych do Unii Europejskiej bedamusieli ubiegacsieo pozwolenie na prace? Wiekszosckrajów naleacych do Unii Europejskiej przed jej rozszerzeniem 1 maja 2004 roku zdecydowało sie na wprowadzenie ochronny swojego rynku pracy z obawy przed niekontrolowanym napływem naszych obywateli na tamtejszy rynek pracy i jego destabilizacji. Ochrona ta została wprowadzona w formie tzw. okresów przejsciowych w trakcie których osoby pragnace podjacpracew starych krajach UE muszaposiadaczezwolenie na prace. Wspomniane okresy przejsciowe wynosza2 lata w przypadku takich krajów jak: Francja, 10 Holandia, Luksemburg, Portugalia, Finlandia, Włochy, Grecja, Portugalia, Hiszpania, Belgia. Jedynie Republika Federalna Niemiec i Austria zdecydowały siena wprowadzenie dłuszego 7 letniego okresu przejsciowego. Warto podkreslic, iw czasie obowiazywania okresów przejsciowych mona podejmowacw tych krajach równiepracew oparciu o wspomniane umowy bilateralne. Z jakimi krajami Polska zawarła umowy miedzyrzadowe o wzajemnym zatrudnieniu obywateli i kto siezajmuje realizacjatych umów? Realizacjaumów w sprawie wzajemnego zatrudnienia pracowników w celu podwyszenia kwalifikacji zawodowych i jezykowych, staów zawodowych oraz zatrudnienia sezonowego zajmuje sieDepartament Rynku Pracy Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej. Aktualnie Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej realizuje umowy miedzyrzadowe z RepublikaFederalnaNiemiec, Szwajcaria, Francja, Luksemburgiem, Hiszpaniaoraz wyspa Jersey. Wspomniany Departament współpracuje instytucjami publicznymi odpowiedzialnymi za posrednictwo pracy w tych krajachzskad otrzymuje oferty pracy i przekazuje je do wojewódzkich urzedów pracy. Ponadto sa one umieszczane na stronie www.psz.praca.gov.pl. Na stronie tej oprócz ofert pracy mona równieznalezcinformacje na temat zasad i procedur zwiazanych z podejmowaniem pracy w oparciu o umowy bilateralne. Znajdasietam równiedo sciagniecia formularze zgłoszeniowe. Czy osoby podejmujacy praceza granicaw oparciu o umowebilateralnamuszemiec własnego pracodawce? Nie. Aby podjacpracena podstawie umowy miedzyrzadowej kandydat nie musi spełniactego warunku. W przypadku, gdy osoba nie posiada wczesniej pracodawcy moe skorzystacz ofert do pracy za granicaznajdujacych sie na naszej stronie internetowej badzwziacudział w naborach i rozmowach kwalifikacyjnych organizowanych wspólnie z partnerami zagranicznymi. Czy w celu podjecia pracy sezonowej w krajach UE potrzebna jest wiza? Nie, od 1 maja 2004 roku nie jest wymagana wiza z prawem do pracy przez wyjedajacych do pracy sezonowej. Natomiast warunek ten został utrzymany w stosunku do osób zatrudnionych w okresie ponad 3 miesiace. W ich przypadku po przybyciu na miejsce naley wystapico pozwolenie na pobyt. Jak dochodzicswoich praw w przypadku gdy pracodawca nie dotrzymał warunków umowy? Naley podkreslic,i spory wynikajace ze stosunków pracy zawartych z pracodawca zagranicznym rozstrzygaja sady pracy kraju przyjmujacego. Ponadto brak jest regulacji prawnych okreslajacych zasady rozpatrywania skarg na pracodawców zagranicznych. W sytuacji, gdy wpłynie skarga od obywatela polskiego, który uwaa, e został oszukany, skarga jest tłumaczona w Ministerstwie Pracy i Polityki Społecznej i przesyłana do partnera realizujacego umowe miedzyrzadowacelem jej wyjasnienia. Osoba składajaca skarge jest powiadamiana o trybie postepowania z jego skarga oraz informowana o moliwosci wniesienia sprawy do niemieckiego sadu pracy. Do pisma dołaczany jest wykaz adwokatów znajacych jezyk polski gotowych podjacsiena zlecenie prowadzenia sprawy. O wynikach postepowania wyjasniajacego osoba składajaca skarge jest równie powiadamiana. W 11 przypadku gdy zarzuty postawione w skardze zostajapotwierdzone podejmowana jest decyzja o zaprzestaniu posrednictwa do takiego pracodawcy. W ten sposób z posrednictwa anonimowego najczesciej sa wykluczani pracodawcy nie dotrzymujacy warunków umowy lub raaco naruszajacy w inny sposób zasady współycia społecznego. Czy okresy pracy za granicabedazaliczane do emerytury? Aby praca za granica zaliczana była do emerytury musi byc odprowadzana składka na ubezpieczenie społeczne. Zazwyczaj nie ma problemu w przypadku zatrudnienia długoterminowego za granica. Odmiennie natomiast sprawa moe sie miec w przypadku zatrudnienia krótkookresowego wzglednie sezonowego. W niektórych panstwach pracodawcy nie przestrzegali obowiazku odprowadzania składek na ubezpieczenie wskutek tego osoby tam zatrudnione nie nabyły prawa do emerytury, takie przypadki zdarzały sie np.: w Hiszpanii. Inaczej jeszcze ma siesprawa z zatrudnieniem sezonowym w Niemczech. Gdzie do tej pory osoby zatrudnione do 50 dni roboczych były zwolnione z obowiazku opłacania składek na ubezpieczenie w przypadku, gdy przedstawiły pracodawcy dokument potwierdzajacy fakt posiadania ubezpieczenia w Polsce. Obecnie prowadzone saprace, które majawyeliminowactasytuacje. Jakie istniejamoliwosci zatrudnienia w Niemczech? Obecnie mona staracsieo zatrudnienie w Niemczech w charakterze pracownika goscia, pracownika sezonowego, pomocy domowej, przy pracach wakacyjnych dla studentów, oraz w ramach praktyk uczniowskich dla uczniów ze szkół srednich o profilu gastronomicznym i hotelarskim. Od 1.01.2005 r. obowiazuja w Niemczech nowe przepisy migracyjne, które wprowadziły dosyc istotne zmiany odnosnie zatrudnienia w Niemczech zagranicznych pracowników sezonowych. Przede wszystkim nowe przepisy przewiduja wydłuenie zatrudnienia pracowników sezonowych w roku kalendarzowym z dotychczasowych 3 miesiecy do 4 miesiacy w przypadku osób zatrudnianych w rolnictwie oraz w hotelarstwie i gastronomii oraz w przypadku zatrudnienia pomocników w tzw. objazdowych imprezach rozrywkowych (Schausteller) z dotychczasowych 6 miesiecy w roku kalendarzowym do 9 miesiecy. Jakie samoliwosci podjecia pracy w Niemczech na dłuszy okres? Z uwagi na wprowadzone przez rzad niemiecki ograniczenia w dostepie do tamtejszego rynku pracy osoby zainteresowane podjeciem pracy w Niemczech musza posiadac odpowiednie pozwolenie na prace, niezalenie od charakteru wykonywanej pracy. Zezwolenie jest udzielone w oparciu o przepisy niemieckie, tj. o ustawemigracyjnatzw. Zuwanderunggesetz jednak z uwagi na dramatycznie wysoki poziom bezrobocia w tym kraju otrzymanie pozwolenia na pracew oparciu o te przepisy jest bardzo trudne i w zasadzie moliwe jedynie w przypadku osób posiadajacych naprawde rzadkie kwalifikacje badz delegowanych do działajacych w tym kraju miedzynarodowych koncernów. Znacznie prosciej jest otrzymac pozwolenie na pracew oparciu o umowebilateralnazawartaprzez nasz kraj z Republika Federalna Niemiec. W ramach tej umowy istnieje moliwosc ubiegania sie o prace w charakterze pracownika – goscia. W tym przypadku otrzymuje sie zezwolenie na prace (Zullasungbescheinigung) na rok z moliwosciaprzedłuenia o kolejne 6 miesiecy. 12 Wspomniane zatrudnienie ma na celu podniesienie posiadanych kwalifikacji zawodowych i doskonalenie znajomosci jezyka. W zwiazku z czym kandydat na pracownika -goscia musi spełnicnastepujace warunki: -posiadac co najmniej wykształcenie zasadnicze zawodowe badz dyplom mistrzowski w zawodzie i trzyletnie stazawodowy. Dopuszczalny jest dyplom czeladnika i szescioletni sta, -ukonczone 18 lat i nie przekroczenie 35 roku ycia (w praktyce 40 lat), -znacdobrze jezyk niemiecki, -posiadacodpowiedni stapracy. Istniejadwie formy zatrudnienia imienna i anonimowa. W przypadku tej pierwszej kandydat posiada zapewnienie zatrudnienia od pracodawcy niemieckiego i wraz z kompletem dokumentów składa je we własciwym dla swego miejsca zamieszkania wojewódzkim urzedzie pracy badzjego filii. Dokumenty powinny zawierac: -ankiete– bewerbung wraz ze zdjeciem, -yciorys zawodowy, -zaswiadczenie o stopniu znajomosci jezyka niemieckiego, -kopie swiadectw szkolnych, -kopie uprawnienzawodowych, -kopie swiadectw pracy z ostatnich 6 lat. Wszystkie te dokumenty powinny bycprzetłumaczone na jezyk niemiecki przez tłumacza przysiegłego. W wojewódzkich urzedach pracy sprawdzana jest wiarygodnoscprzedłoonych dokumentów, które nastepnie przesyłane sa do Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej. Stamtad po opracowaniu i zarejestrowaniu trafiajado Centralnego Urzedu Posrednictwa Pracy w Bonn (ZAV), który po sprawdzeniu pracodawcy wydaje zezwolenie na prace w charakterze pracownika goscia. Natomiast w przypadku zatrudnienia anonimowego osoba zainteresowana pracamoe wziac udział w organizowanych kilka razy do roku naborach. Czy kady pracodawca niemiecki moe zatrudnic osobe z Polski w charakterze pracownika goscia? Nie, gdy aby móc zatrudnic cudzoziemca w charakterze pracownika goscia pracodawca niemiecki musi spełnic szereg warunków, np. zatrudniac co najmniej kilku obywateli niemieckich na pełen etat. Pełne informacje na ten temat mona znalezc pod adresem www.arbeitsagentur.de. Czy do konca obowiazywania okresów przejsciowych w Niemczech moliwe bedzie podejmowanie pracy jedynie po uzyskaniu zezwolenia na prace? Nie, poniewaNiemcy podobnie jak szereg innych panstw naleacych do Unii Europejskiej wprowadziły mechanizm, który umoliwia po przepracowaniu nieprzerwanie 12 miesiecy w Republice Federalnej Niemiec o wystapienie do własciwej ze wzgledu na pracodawce niemieckiego Agencji Pracy o tzw. Arbeitsberechtigung, tj. potwierdzenie uprawnien pozwalajacych na swobodny dostep do tamtejszego rynku pracy, bez koniecznosci dalszego posiadania zezwolenia na prace. Naley pamietac, io stosowny dokument naley wystapicw momencie przebywania w Niemczech a nie po wyjezdzie z nich, gdy wówczas mona spotkacsiez odmowauznania uprawnienprzez tamtejsze słuby zatrudnienia. 13 Czy osoby jadace do pracy sezonowej w Niemczech mogabezposrednio po przybyciu do pracodawcy podjacprace? Naley pamietac,i przed rozpoczeciem pracy w Niemczech pracownik sezonowy w Niemczech zobowiazany jest do udania siedo własciwej Agencji do spraw Pracy gdzie musi przedłoycotrzymane w polskim urzedzie przyrzeczenie zatrudnienia w celu uzyskania tzw. Europejskiego Pozwolenia na Prace(EU-Arbeitserlaubnis). Co prawda zwyczajowo przyjeło sie, e o wspomniane zezwolenie w imieniu pracownika wystepuje jego niemiecki pracodawca ale w przypadku zaniedbania tego obowiazku konsekwencje prawne ponosi polski pracownik i mogabycone bardzo powane. Kara grzywny wynosi do 5000 Euro. Jakie moliwosci majastudenci do podjecie pracy za granicaw okresie wakacji? Studenci moga podejmowac prace wakacyjna w Niemczech odbierajac w wojewódzkim urzedzie pracy kwestionariusze zgłoszeniowe, gdzie trafiajaraz do roku na jesieni. Osoby zainteresowane wspomnianaofertamuszaspełnicszereg warunków: -znajomoscjezyka niemieckiego w stopniu co najmniej dobrym, -posiadacstatus studenta studiów dziennych (z wyłaczeniem słuchaczy ostatniego roku), -zadeklarowanie co najmniej 8 tygodni pracy w okresie trzech miesiecy przerwy wakacyjnej, -wiek 18-30 lat. Formewydawania kwestionariuszy i naboru organizuje we własnym zakresie wojewódzki urzad pracy i tylko od nich zaley jakaformeprzybierze nabór. Przyjeta jest zasada, ize wzgledu na ograniczonaliczbeformularzy jaka jest do rozdysponowania oraz aby nie naraac studentów na koszty zwiazane z przejazdami, studenci mogaskładacwniosek w miejscu zamieszkania badz w miejscu studiowania. Nastepnie dokumenty kandydatów sa za posrednictwem Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej przekazywane do Centralnego Urzedu Posrednictwa Pracy w Bonn, który poszukuje dla studentów pracodawców. W przypadku znalezienia pracodawcy student otrzymuje umowe o prace bezposrednio z Centralnego Urzedu Posrednictwa Pracy w Bonn, na adres zamieszkania w Polsce. Naley podkreslic, ido pracy wakacyjnej w Niemczech mogawyjedacrówniestudenci, którzy posiadajaswoich pracodawców i sami zawierajaz nim umowy o prace. W przypadku zatrudnienia imiennego kandydat do pracy dostarcza swojemu pracodawcy potwierdzenia o wpisie na liste studentów. Pracodawca za akceptacja niemieckiego urzedu pracy przygotowuje umowe o prace, która jest przekazywana przez niemieckiego partnera bezposrednio na adres osoby zainteresowanej w Polsce. Nastepnie po otrzymaniu umowy o prace student powinien nawiazac kontakt z pracodawca i po potwierdzeniu terminu rozpoczecia pracy wyjechacdo Niemiec. Praca wakacyjna dla studentów w Niemczech jest dostepna równie w okresie ferii zimowych. Muszajednak spełnicnastepujace warunki: -osoby składajacy aplikacje nie mogli latem pracowacw danym roku kalendarzowym w ramach zatrudnienia wakacyjnego w Niemczech, -przerwa zimowa potwierdzona przez uczelnie musi wynosicco najmniej 30 dni. Jakie samoliwosci podjecia pracy w Niemczech w charakterze pomocy domowej? Od 1 stycznia br. została wprowadzona moliwosc podejmowania pracy w Niemczech w charakterze pomocy domowych w gospodarstwach osób wymagajacych stałej opieki. Czas pracy moe wynosicod 3 miesiecy ado 3 lat. W trakcie których osoba zatrudniona w tym charakterze wykonuje w gospodarstwie osoby wymagajacej opieki prace o charakterze 14 pomocniczym. Oferty do tej pracy dostepne sa na stronie internatowej urzedów pracy www.psz.praca.gov.pl. W przypadku tej formy zatrudnienia podobnie jak ma to miejsce przy zatrudnieniu pracowników gosci oraz pracowników sezonowych wyróniamy zatrudnienie imienne i anonimowe. Naley podkreslic, ize wzgledu na specyfikepracodawcy niemieccy wymagajaod kandydatów dobrej znajomosci jezyka niemieckiego. Ta forma zatrudnienia podobnie jak wczesniej wymienione jest moliwa po otrzymaniu zezwolenia na prace wystawionego przez ZAV. Niestety nie kada rodzina niemiecka z osobaw podeszłym wieku moe zatrudnicpomoc domowa. Osoba wymagajaca opieki powinna posiadacstwierdzony stopieninwalidztwa (tzw. Pflegestufe 1-3). Jakie samoliwosci podjecia studenckiej praktyki zawodowej w Niemczech? Strona niemiecka dopuszcza moliwoscodbywania praktyk zawodowych w Niemczech przez cudzoziemskich studentów. Zgodena odbycie wspomnianych praktyk kadorazowo wydaje Federalna Agencja Posrednictwa Pracy za posrednictwem Centralnego Urzedu Posrednictwa Pracy w Bonn. W przypadku tej formy zatrudnienia student powinien sam wyszukac pracodawce, gdyrealizowane jest jedynie posrednictwo imienne. Istotne jest aby praktyki były zgodne z kierunkiem odbywanych studiów. Maksymalny okres praktyk wynosi 12 miesiecy i nie moe bycprzedłuany. Strona niemiecka dopuszcza aby praktyki były dzielone na kilka mniejszych okresów i odbywały sie np.: w czasie ferii zimowych i w wakacje. Formularz oraz dodatkowe informacje odnosnie praktyk zawodowych w Niemczech dostepne sana stronie Federalnej Agencji ds. Pracy pod adresem www.arbeitsagentur.de Czy pracodawca niemiecki odprowadza składki do ZUS za polskich pracowników sezonowych? Od lipca 2005 r. pracodawca niemiecki zobowiazany jest do opłacania składek w Zakładzie UbezpieczenSpołecznych za zatrudnione osoby, które badzpodjeły pracew trakcie płatnego urlopu wypoczynkowego. Od sezonu 2006r. równie od osób prowadzacych samodzielna działalnoscgospodarczai ubezpieczonych w KRUS. Natomiast pozostałe osoby w dalszym ciagu podlegaja przepisom ustawodawstwa niemieckiego i ewentualne składki na ubezpieczenie społeczne pracodawca niemiecki powinien odprowadzacza nie do własciwej instytucji ubezpieczeniowej w Niemczech. Jaka jest moliwoscpracy w Szwajcarii? Kandydaci do pracy powinni miecukonczone 18 lat i nie przekroczone 30 lat i posiadacco najmniej wykształcenie zawodowe. Zatrudnienie w Szwajcarii w charakterze staysty trwa 12 miesiecy z moliwoscia przedłuenia o kolejne 6 miesiecy. Osoby, które chca uzyskac zezwolenie na pracesame wyszukujapracodawcew Szwajcarii. W Polsce we własciwym dla miejsca zamieszkania wojewódzkim urzedzie pracy badz filii kandydat składa komplet dokumentów, który zawiera: podpisanawczesniej umowe o prace, yciorys, 2 fotografie, kopieswiadectw szkolnych, uprawnien pracowniczych oraz swiadectw pracy. Wszystkie dokumenty muszabycprzetłumaczone na jezyk niemiecki przez tłumacza przysiegłego. W wojewódzkich urzedach pracy stwierdzana jest wiarygodnosc dokumentów, które sa przekazywane do Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej, skad po opracowaniu przesyłane sado Federalnego Urzedu Migracyjnego w Bernie (BFM). Urzad w Bernie wydaje zgodena zatrudnienie, która drogaodwrotnaprzekazywana jest do osoby zainteresowanej. Niekiedy oryginał jest przekazywany bezposrednio do kandydata a do 15 urzedu trafia jedynie kopia dokumentu. Zgoda na pracew Szwajcarii stanowi podstawedo otrzymania wizy pobytowej z prawem do pracy w Ambasadzie Szwajcarii w Polsce. Jakie samoliwosci zatrudnienia w Luksemburgu? W Luksemburgu w celu podjecia legalnej pracy w dalszym ciagu niezbedne jest zezwolenie na prace, które mona uzyskacna dwa sposoby. Badzw oparciu o przepisy wewnetrzne tego kraju. Ale trzeba miecna wzgledzie, e Luksemburg niezwykle mocno chroni swój rynek wewnetrzny i w zasadzie tylko w sporadycznych przypadkach wydawane jest stosowne zezwolenie. Druga moliwosc stanowi podjecie pracy w oparciu o umowe polsko- luksemburska o zatrudnieniu staystów. W przypadku tej drogi kandydat musi miec ukonczone 18 lat i nie ukonczone 30 lat. Musi złoycdo własciwego ze wzgledu na swoje miejsce zamieszkania komplet dokumentów w 3 egzemplarzach, które powinny zawierac: poswiadczona za zgodnosc z oryginałem kopie paszportu, poswiadczona za zgodnosc z oryginałem kopie dokumentu ukonczenia szkolenia zawodowego (wraz z tłumaczeniem przysiegłym na jezyk francuski. angielski lub niemiecki), yciorys w jednym z trzech uzgodnionych jezyków, umowe o prace. Ponadto wniosek powinien byc wypełniony czytelnie, wielkimi literami w jednym z trzech uzgodnionych jezyków. Zgodnie z procedura wojewódzki urzad pracy przekazuje wniosek wraz z załacznikami do Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej gdzie sprawdza sie czy kandydat spełnia warunki przyjecia na sta zgodnie z umowa polsko -luksemburska. Nastepnie dokumenty przesyłane sa do Administracji. Zatrudnienia w Luksemburgu. Gdzie specjalna komisja sprawdza czy warunki przyjecia na stasaspełnione, nastepnie podpisane dokumenty trafiajaodwrotnadrogado kandydata. Kandydaci moga odbyc sta tylko wówczas, gdy pracodawcy pragnacy ich zatrudnic zobowiaa sie do ich wynagradzania zgodnie ze stawkami przewidzianymi w przepisach i układach zbiorowych. Warto pamietac,i staysta zobowiazany jest zgłosic swoje przybycie do Luksemburga w ciag 48 godzin do wydziału policji ds. cudzoziemców lub do administracji gminnej w miejscu zamieszkania. Naley pamietac, izgoda na odbycie stau stanowi przyrzeczenie zatrudnienia a o zezwolenia na pracewydane na jej podstawie wystepuje pracodawca. Jakie samoliwosci znalezienia pracy we Francji? Oferty pracy z Francji za posrednictwem Biura Przedstawicielstwa Urzedu ds. Migracji Miedzynarodowych RF (Office Des Migrations Internationales – OMI) w Warszawie trafiaja do wojewódzkich urzedów pracy. Umieszczane sa te na naszej stronie internetowej. Wysyłani kandydaci saweryfikowani przez OMI, które pomaga w zorganizowaniu przejazdu w tamtastrone, organizuje równiebadania lekarskie. Kandydat do pracy w charakterze staystów powinni posiadacco najmniej wykształcenie zasadnicze zawodowe. Ukonczone 18 lat i nie przekroczone 35 lat. Zatrudnienie wynosi 1 rok z moliwosciaprzedłuenia o 6 miesiecy. Pracownicy sezonowi we Francji zatrudnieni saw pełnym wymiarze czasu pracy, na czas okreslony zgodnie z ustawodawstwem francuskim. Limit zatrudnienia sezonowego nie jest okreslony. Jak samoliwosci pracy w Hiszpanii? Najwieksza moliwosc pracy na podstawie umowy miedzyrzadowej jest uzyskanie pracy sezonowej adresowanej głównie dla kobiet w rolnictwie. Na przełomie kadego roku oferty od pracodawców hiszpanskich znajduja sie w wojewódzkich urzedach pracy. Tam te 16 przedstawiciele pracodawców dokonuja wyboru sposród kandydatów. Dla zakwalifikowanych osób pracodawcy organizujatransport autokarowy do Hiszpanii. Naley zwrócic uwage, e praca w rolnictwie jest cieka i odbywa sie w trudnych warunkach klimatycznych (wysoka temperatura, dua wilgotnoscpowietrza). Dostepne satake oferty pracy dotyczace takich zawodów jak spawacz, monter konstrukcji stalowych, kierowca. Oferty umieszczane saw internecie na stronie www.psz.praca.gov.pl. Pierwsza umowa o pracezawierana jest na okres 1 roku z 3 miesiecznym okresem próbnym. Naboru dokonujaprzedstawiciele pracodawców. Np.: spawacze wykonujapróbki, które sa poddawane szczegółowej ocenie włacznie ze sprawdzaniem za pomoca promieni podczerwonych. Osoby powracajace z Hiszpanii po zakonczeniu pracy sezonowej nie sajuzobowiazane do stawiania siew Ambasadzie celem potwierdzenia swego powrotu do Polski. 4. SPIS ADRESÓW WOJEWÓDZKICH URZEDÓW PRACY Wojewódzki Urzad Pracy Ul. Pogodna 22 15 – 354 Białystok tel: 085/ 7497200 Wojewódzki Urzad Pracy Ul. Głogowska 25c 45 – 315 Opole tel: 077/ 4416701 Wojewódzki Urzad Pracy Ul. Okopowa 21/27 80 – 810 Gdansk tel: 058/ 3077566 Wojewódzki Urzad Pracy Ul. Koscielna 37 60 – 537 Poznan tel: 061/ 8463800 Wojewódzki Urzad Pracy Ul. Powstanców 41 a 40 – 024 Katowice tel: 032/ 2554325 Wojewódzki Urzad Pracy Ul. Lisa Kuli 20 35 – 025 Rzeszów tel: 017/ 8524462 Wojewódzki Urzad Pracy Al. IX Wieków Kielc 3 25 – 516 Kielce tel: 041/ 3444976 Wojewódzki Urzad Pracy Ul. Odrowaa 1 71 – 420 Szczecin tel: 091/ 4553039 Wojewódzki Urzad Pracy Ul. Plac na Stawach 1 30 – 107 Kraków tel: 012/ 4229892 Wojewódzki Urzad Pracy Szosa Chełminska 30/32 87 – 100 Torun tel: 056/ 6228600 Wojewódzki Urzad Pracy Ul. Okopowa 5 20 – 022 Lublin tel: 081/ 53224922 Wojewódzki Urzad Pracy Ul. Młynarska 16 01 – 205 Warszawa tel: 022/ 5784400 Wojewódzki Urzad Pracy Ul. Wólczanska 49 90 – 608 Łódz tel: 042/ 6320112 Wojewódzki Urzad Pracy Ul. Ogrodowa 5 b 58 – 306 Wałbrzych tel: 074/ 8408193 17 Wojewódzki Urzad Pracy Ul. Głowackiego 28 10 – 448 Olsztyn tel: 089/ 5227900 Wojewódzki Urzad Pracy Ul. Wyspianskiego 15 65 – 036 Zielona Góra tel: 068/ 4565656 5. SPIS ADRESÓW ODDZIAŁÓW KONTROLI LEGALNOSCI ZATRUDNIENIA Podlaski Urzad Wojewódzki Oddział Kontroli Legalnosci Zatrudnienia Białystok, ul. Swietojanska 12 tel: 085/ 7 439 329 Opolski Urzad Wojewódzki Oddział Kontroli Legalnosci Zatrudnienia Opole, ul. Piastowska 14 tel: 077/ 45 24 487 Pomorski Urzad Wojewódzki Oddział Kontroli Legalnosci Zatrudnienia Gdansk, ul. Okopowa 21/27 tel: 058/ 30 77 634 Wielkopolski Urzad Wojewódzki Oddział Kontroli Legalnosci Zatrudnienia Poznan, Al. Niepodległosci 16/18 tel: 061/ 854 11 14 Slaski Urzad Wojewódzki Oddział Kontroli Legalnosci Zatrudnienia Katowice, ul. Powstanców 41A tel: 032/ 20 77 801 Podkarpacki Urzad Wojewódzki Oddział Kontroli Legalnosci Zatrudnienia Rzeszów, ul. Grunwaldzka 15 tel: 017/ 862 75 11 w. 1129 Swietokrzyski Urzad Wojewódzki Oddział Kontroli Legalnosci Zatrudnienia Kielce, Al. IX Wieków Kielc 3 tel: 041/ 34 21 480 Zachodniopomorski Urzad Wojewódzki Oddział Kontroli Legalnosci Zatrudnienia Szczecin, Wały Chrobrego 4 tel: 091/ 43 03 687 Małopolski Urzad Wojewódzki Oddział Kontroli Legalnosci Zatrudnienia Kraków, ul. Mogilska 25 tel: 012/ 411 69 26 Kujawsko-Pomorski Urzad Wojewódzki Oddział Kontroli Legalnosci Zatrudnienia Torun, Plac Teatralny 2 tel: 056/ 62 18 563 Lubelski Urzad Wojewódzki Oddział Kontroli Legalnosci Zatrudnienia Lublin, ul. Lubomelska 1 – 3 tel: 081/ 74 24 104 Wojewódzki Urzad Pracy w Warszawie Wydział Kontroli Legalnosci Zatrudnienia Warszawa, ul Ciołka 10 a tel: 022/ 532 22 33 Łódzki Urzad Wojewódzki Oddział Kontroli Legalnosci Zatrudnienia Łódz, ul. eromskiego 87 tel: 042/ 66 42 086 Dolnoslaski Urzad Wojewódzki Oddział Kontroli Legalnosci Zatrudnienia Wrocław, Pl. Powstanców Warszawy 1 tel: 071/ 340 65 32 Warminsko-Mazurski Urzad Wojewódzki Lubuski Urzad Wojewódzki Oddział Kontroli Legalnosci Zatrudnienia Oddział Kontroli Legalnosci Zatrudnienia Olsztyn, Al. Marsz. Piłsudskiego 7/9 Gorzów Wlkp., ul. Jagiellonczyka 8 tel: 089/ 52 32 711 tel: 095/ 72 15 379 18 6. SPIS ADRESÓW AMBASAD RP I KONSULATÓW RP NA TERENIE UE AUSTRIA Ambasada RP Hietzinger Hauptstraße 42c, A-1130 Wien; P.O. Box 17. tel. (0-0431) 870-15-0 do 46 , całodobowy 870015-100 fax. (0-0431) 87015-222 e-mail: info@BotschaftRP.at www: www.botschaftrp.at Wydział Konsularny adres -j.w. tel. (00431) 870-15-0, 870-15-100 fax. 870-15-136 e-mail: konsul@BotschaftRP.at BELGIA Ambasada RP Avenue des Gaulois 29, 1040 Bruxelles tel. (0-0322 739-01-01 lub 00 fax. (0-0322) 736-18-81 e-mail: polambbxl@skynet.be www: www.polembassy.be Konsulat Generalny RP Rue des Francs 28 1040 Bruxelles Belgique tel. centrala (czynna caładobe): 0032 273 90 100 lub 101 tel. sekretariat KG (codziennie od 8.30 do 16.30): 00-322-7390121 fax. 00-322-7364459 lub 7360464 e-mail: info@konsulat.be www.konsulat.be Przedstawicielstwo przy UE : Przedstawicielstwo RP przy UE w Brukseli 282-284 Avenue de Tervuren , B-1150 BRUXELLES tel. (0-0322) 77-77-200, 77-77-203 fax. (0-0322) 77-77-297, 77-77-298 e-mail: mail@polrepeu.be www.polrepeu.bev CYPR Ambasada RP 12-14 Kennedy Ave., Office 302 1087 Nicosia, lub P.O. Box 22743 1523 Nicosia tel. (00357 22) 753784, 753517 fax. (00357 22) 751981 e-mail: polamb@cytanet.com.cy 19 Wydział Konsularny 12-14 Kennedy Ave., Office 302, 1087 Nicosia P.O.Box 743 tel.: (00 357 22) 66 84 15; (00 357 22) 66 84 17 fax: (00 357 22) 66 84 19 e-mail: poland@logos.cy.net DANIA Ambasada RP Richelieus Alle 12, 2900 Hellerup tel. (+45) 39 46 77 00 fax. (+45) 39 46 77 66 e-mail: mail@ambpol.dk strona internetowa: www.ambpol.dk Wydział Konsularny Richelieus Alle 10, 2900 Hellerup tel. (+45) 39 46 77 20 lub 21 fax. (+45) 39 46 77 88 e-mail: konsulat@ambpol.dk Dyur konsularny: (+45) 20 61 19 17 ESTONIA Ambasada RP Pärnu Mnt. 8, 10503 Tallinn, Sekretariat tel. (+372) 627-82-06, fax (+372) 644-52-21 e-mail: ambrptal@netexpress.ee Wydział Konsularny tel. (+372) 627-82-08, 627-82-11 fax. (+372) 627-82-13 FINLANDIA Ambasada RP w Helsinkach Armas Lindgrenin tie 21, F-00570 Helsinki, Suomi-Finland tel. (00 3589) 618 280 fax.(00 3589) 6847 477 e-mail: amb.poland@helsinki.inet.fi strona internetowa: www.embassyofpoland.fi Wydział Konsularny adres -j. w. tel./fax. (00 3589) 622 58 85, 618 28 220 FRANCJA Ambasada RP 1 rue de Talleyrand, 75007 Paris, France tel. (0-033) 14 31 73 405 fax. (0-033) 14 31 73 407 20 e-mail: info@ambassade.pologne-org.net strona www: www.ambassade.pologne.net Konsulat Generalny RP w Paryu 5 rue de Talleyrand, 75007 Paris tel. (0-033) 14 31 73 422, 14 31 73 474 fax. 14 31 73 434 e-mail: info@consulat-pologne-paris.com.fr www.consulat-pologne-paris.com.fr GRECJA Ambasada RP w Atenach Chryssanthemon 22 154-52 Paleo Psychico Ateny, Grecja tel. centr. (0030 210) 679 7700 fax. (0030 210) 679 7711 e-mail: atenyamb@internet.gr info@poland-embassy.gr www.poland-embassy.gr Wydział Konsularny Kamelion 21 154-52 Paleo Psychico Ateny, Grecja tel. (0030 210) 679 7700, 679 7735, 679 7737 fax (0030 210) 679 7722 e-mail: konsulat@otenet.gr HISZPANIA Ambasada RP c/ Guisando, 23-bis 28035 Madrid tel. (+34) 91 373 6605 , (+34) 91 373 6606, (+34) 91 316 13 65 telefon dyurny po godz. 17.00 (+34) 913769555 fax (+34) 91 373 6624 www.polonia.es embajada@polonia.es Wydział Konsularny Ambasady w Madrycie adres j.w. tel. (+34) 91-373 60 49 , 913769542, 913769544 fax. (+34) 91 373 66 24 e-mail: consmad@polonia.es www: www.polonia.es HOLANDIA Ambasada RP w Hadze Alexanderstraat 25, 2514 JM Den Haag tel. (00-31-70) 79-90-100, 79-90-102 tel. dyurny: 0031 (0) 650 27 11 67 fax. (0-70) 7990 137 strona www: www.polamb.nl 21 e-mail: ambhaga@polamb.nl e-mail w sprawach dot. kultury: kultura@polamb.nl Wydział Konsularny adres i tel. -j.w. e-mail: konsul@polamb.nl IRLANDIA Ambasada RP 5, Ailesbury Road, Ballsbridge, Dublin 4, Ireland tel. (0-03531) 2830-855; fax 2698-309 e-mail: polembas@iol.ie ; adres www: www.polishembassy.ie LITWA Ambasada RP Smelio g. 20A, 2055 Vilnius tel. (0-03705) 270 90 01 do 3 fax. 270 90 07 e-mail: ambpol@tdd.lt www.polandembassy.lt Konsulat Generalny RP w Wilnie Smelio g-ve 22A, LT-10323, Vilnius tel. (003705) 270 90 04 do 05 fax. (003705) 270 90 09 e-mail: kgpl@tdd.lt LUKSEMBURG Ambasador RP w Brukseli (Belgia) akredytowany jest równiew Wielkim Ksiestwie Luksemburga. ŁOTWA Ambasada RP w Rydze Mednieku iela 6B, LV-1010 Riga, Latvija tel. (0.0371) 7031500, 7031509(całodobowy) fax. (0.0371) 7031549 e-mail: ambpol@apollo.lv Wydział Konsularny adres -j.w. tel (0.0371) 7031504 fax. (0.0371) 7031554 e-mail: emb7@ambpolriga.lv Konsulat RP w Luksemburgu Konsul Honorowy: Tom Krieps 9, rue Pierre d’Aspelt L-1142 Luxembourg tel. 00-352-453045 fax. 00-352-250095 e-mail: tomkrieps@hotmail.com 22 MALTA Ambasador RP w Rzymie (Włochy) akredytowany jest równiena Malcie. Konsulat RP w La Valletta Konsul Honorowy, Stephen P. England (jez. angielski) 60, South Street Valetta VLT 11, Malta tel.: (00-35-62) 12-44-306 fax: (00-35-62) 12-33-093 NIEMCY Ambasada RP w Berlinie Lassenstr. 19-21, 14193 Berlin tel. (0-049 30) 22313 0 fax. (0-049 30) 22313 155 info@botschaft-polen.de e-mail: adres www: www.botschaft-polen.de www.ambasada-polska.de Wydział Ekonomiczno-Handlowy: http://www.wirtschaft-polen.de Wydział Konsularny Ambasady RP: Richard-Strauss-str. 11. 14193 Berlin-Grunewald tel. (0-049 30) 223 13 0 fax. (0-049 30) 223 13 212 e-mail: konsulat.berlin@botschaft-polen.de adres www: www.botschaft-polen.de PORTUGALIA Ambasada RP Avenida das Descobertas 2, 1400-092 Lisboa, Portugal tel. (0351 21) 3012-350, 21 3014-200, 21 30414-10 fax 21 3010-202 e-mail: embpol@mail.telepac.pt; www.emb-polonia.pt adres internetowy sekcji konsularnej: konsulat@mail.telepac.pt Konsulat RP w Porto Konsul Honorowy: Rui Miguel Duarte Alegre Rua da Corticeira, 34, 4536-902 Mozelos VFR Tel: (351) 22 747-5875 Fax: 747-5803 SŁOWACJA Ambasada RP ul. Hummelova 4, 814 91 Bratislava Tel. (00 421 -2) 5441 3175 (całodobowe) 5441 3174, 5441 2142 , 5441 3196 5441 2422, 5441 3221 fax. (00 421 -2) 5441 3184, e-mail: bratampl@nextra.sk www.polskevelvyslanectvo.sk ( www.polishembassy.sk ) Wydział Konsularny adres: j.w. fax. (00 421 -2) 5441 3193 23 SŁOWENIA Lublana 1000, Bežigrad 10, tel. (00-3861) 436 47 12, fax. (00-3861) 436 25 21 e-mail: ambpol.si@siol.net strona www: www.poland-embassy.si Konsulat RP Nova Gorica Konsul Honorowy: Nedjan Bratasevec (słowenski, polski, włoski, angielski) 5000 Nova Gorica Vipavska ulica 13, Slovenija Tel. (00386 5) 331 52 45 Fax. 331 52 36 E-mail: arcgroup@libero.it SZWECJA Ambasada RP Karlavägen 35, SE-114 31 Stockholm tel. (0-046 8) 50 57 50 00 fax. (0-046 8) 50 57 50 86 e-mail: info.polen@swipnet.se strona www: www.polemb.se Konsulat Generalny RP w Sztokholmie Prästgardsgatan 5, SE-172 32 Sundbyberg, Stockholm tel. (0-046 8) 56 482 900 fax. (0-046 8) 56 482 910 e-mail: info@polskageneralkonsulatet.se strona www: www.polskageneralkonsulatet.se WEGRY Ambasada RP w Budapeszcie Varosligeti Fasor 16, H-1068 Budapest tel. centr. (00361) 413 8200 tel. sekretariat (00361) 413 8228 fax. (00361) 351 1723 e-mail: central@polishemb.hu ; info@polishemb.hu www.lengyelorszag.hu Wydział Konsularny adres: j.w. tel. (00361) 413 8214 fax. (00361) 351 1725 e-mail:consulate@polishemb.hu WIELKA BRYTANIA Ambasada RP 47 Portland Place, London W1B 1JH tel. (0.044) 87-07-74-27-00 (centr.), 87-07-74-27-02 (sekr.), fax. 20-73-23-40-18 24 adres www: www.polishembassy.org.uk e-mail: polishembassy@polishembassy.org.uk Konsulat Generalny RP w Londynie 73 New Cavendish Street, London W1W 6LS tel. (centr.) (00 44) 870 774-2800 tel. (sekr.) (00 44) 870 774-2802 fax. (0-044) 207 323-2320 e-mail: konsulat@polishconsulate.co.uk WŁOCHY Ambasada RP via P.P. Rubens 20, Monti Parioli 00197, Roma, Italia Centrala tel. (0.03906) 362-04200, Sekretariat Ambasadora tel. (0.03906) 362-04204, Sekretariat Wydziału Politycznego tel. (0.03906) 362-04209, Attachat wojskowy tel. (0.03906) 362-04219, Kancelaria tel. (0.03906) 362-04231, Stały przedstawiciel RP przy FAO tel. (0.03906) 362-04237, fax. (003906) 32 17 895 e-mail: polish.embassy@agora.stm.it adres www: www.ambasciatapolonia.it Wydział Konsularny Wydział konsularny -centrala tel. (0.03906) 362-04300, Sekretariat wydziału tel. (0.03906) 362-04302, Konsulat Generalny RP w Mediolanie Corso Vercelli, 56, 20145 Milano tel. 0039/02/ 4801-8978, 4801-9084, 4801-9312 fax. 4802-0345 e-mail: milanokg@iol.it www.milanokg.it NOTATKI 25